Słonecznik zwyczajny
Helianthus annuus L.
Roślina jednoroczna, bardzo wysoka, o łodydze wzniesionej, czasem słabo rozgałęzionej, uprawiana jako oleista, pastewna i ozdobna na całym świecie. Pochodzi z Ameryki Północnej. Dolna część łodygi jest gęsto pokryta dużymi, serco-watymi liśćmi. Na wierzchołku łodygi tworzy się koszyczek złożony z brzeżnych, języczkowatych, żółtych kwiatów (płonnych) i środkowych rurkowatych, brunatnych (płodnych). Owocem jest niełupka.
Zbiera się niełupki (Semen Helianthi), których używa się w celach farmaceutycznych ze względu na cenny olej (Oleum Helianthi). Olej ten zawiera glicerydy kwasów tłuszczowych nienasyconych: li-nolenowego i olejowego (ok. 45 %), oraz kwasów tłuszczowych nasyconych: palmitynowego i arachidowego (ok. 4 %). Olej używany w farmacji otrzymuje się wyłącznie przez tłoczenie na zimno rozdrobnionych niełupek. Olej słonecznikowy nie jest schnący. Jest to ważny środek prze-ciwmiażdżycowy oraz wpływający dodatnio na wzrost i rozwój organizmu dziecięcego. Oleju tego używa się do sporządzania maści i plastrów ołowiawych (Unguen-tum i Emplastrum Plumbi), mazideł amoniakalnych (Linimentum ammoniatum) i spirytusu mydlanego (Spiritus sapona-tus), używanych przeciw bólom gośćcowym.
Czasem zbiera się kwiaty języczkowate (Flos Helianthi), które są używane w postaci proszku lub odwaru przeciw zapaleniu górnych dróg oddechowych, jako leki przeciwgorączkowe i zewnętrznie w chorobach skóry. Słonecznik jest doskonałą rośliną miododajną.
